0

Merhabalar, bu yazımızda ‘potansiyometre nedir?’, ‘Potansiyometre nasıl kullanılır?’, ‘Potansiyometreden okuduğumuz değeri nasıl çıkış pininde kullanırız?’ ve ‘Map fonkisyonu nasıl kullanılır?’ gibi sorulara bir örnek gerçekleştirerek cevaplar arayacağız.

Potansiyometre Nedir?

Reosta olarak da bilinen potansiyometre, direnç çeşitlerinden biridir. Potansiyometreyi diğer dirençlerden ayıran özelliği ayarlanabilir bir direnç olmasıdır. Potansiyometre 3 bacaklı bir devre elemanıdır. Yukarıdaki görselde gördüğünüz 1 ve 3. bacaklar direncin en düşük ve en yüksek değerlerini ifade ederken bu değerler arasındaki okunması gereken değeri 2. bacak belirler. Eğer potansiyometrenin yönü 3. bacağa doğru çevrilirse 1-2 arasındaki direnç artar. Eğer 1. bacağa doğru çevrilirse 1-2 arasındaki direnç azalır. Bu durum 2. bacak üzerinden potansiyometremizin değerini okuyabilmemize olanak sağlar.

Potansiyometre Nasıl Kullanılır?

Potansiyometrenin 2 farklı bağlanma yöntemi vardır.

1. Yöntem

Yukarıdaki örnekte olduğu gibi potansiyometrenin orta bacağı kontrol bacağı olarak kullanılır, Bu yöntemle iki aralık arasındaki direnç kontrolü sağlanmış olur.

2. Yöntem

Potansiyometrenin orta bacağı ile diğer bacaklardan biri kısa devre yaptırılır. Bu bağlantı şekli kullanıldığında başka bir direnç seri olarak yanına bağlanmalıdır. Başka bir direnç bağlanmadığında potansiyometrenin değerini sıfır olarak ayarladığınızda devreden çok yüksek akım geçecektir. Yani bu yöntemi Potansiyometreleri seri bağlamamız gerektiği durumlarda kullanmamız daha sağlıklı olacaktır.

Potansiyometreden Okuduğumuz Değeri Nasıl Çıkış Pininde Kullanırız?

#4 Arduino Dijital ve Analog Kavramı yazısında dijital ve analog sinyallerin mantığını incelemiştik, dijatal pinleri giriş ve çıkış pini olarak kullanabilirken 0 ve 1 değerlerini döndürüyordu, analog pinler ise giriş pini olarak kullanılabilirken 0 ile 1023 arasında değer okuyabiliyordu. Potansiyometreden okuduğumuz değeri dijital bir çıkış pininde kullanabilmek için de karşımıza PWM(Sinyal Genişlik Modülasyonu) kavramı çıkıyor. PWM tekniği ile dijital sonuçlardan analog sonuçlar elde edebiliyoruz. 0 ile 1023 arasında değer taşıyan analog sinyallerimize karşı PWM ile 0 ile 255 arasında değerler elde edebiliyoruz. Burada karşımıza bir soru işareti daha çıkıyor potansiyometremizden analog sinyal ile örneğin 787 değeri geldi bunu 0 ile 255 arasındaki sinyal değerine nasıl çevireceğiz. Bu noktada da karşımıza Map fonksiyonu çıkıyor.

Arduino üzerinde PWM olarak kullanabileceğimiz dijital pinler yanında ~ işaretiyle belirtilmiştir.

Map Fonkisyonu Nasıl Kullanılır?

Map fonksiyonu elimizde olan bir değer aralığını farklı bir değer aralığında gösterebilmek için kullandığımız bir fonksiyondur. Aşağıda küçük bir örnekle Arduinodan bize gelen 0 ile 1024 arasındaki değeri led parlaklığını ayarlamak için 0 ile 255 arasına dönüştürme işlemi gerçekleştireceğiz.

Örnek:

Potansiyometreden gelen 512 değerinin 0 ile 255 arasındaki değer aralığında map fonksiyonu kullanarak gösterelim.

map(512, 0, 1023, 0, 255);
şeklinde map fonksiyonunu kullandığımızda bize 128 değerini verecektir.

Potansiyometre ile LED Parlaklığını Ayarlama Uygulaması

Gerekli Malzemeler;

  • 1 adet Arduino Uno
  • 1 adet potansiyometre
  • 1 adet led
  • 1 adet breadboard
  • 1 adet 220 Ω direnç
  • Erkek – Erkek Jumper Kablolar.
int led = 9;      // Led'i bağladığımız pini tanımladık
int potPin = A0;  // Potansiyometrenin değer okuma pinini Arduinonun A0 pinine tanımladık.
int potDeger;     // Potansiyometreden okunacak olan değer için bir değişken oluşturduk.

void setup() {
  pinMode(led, OUTPUT); // Led pinimizi çıkış olarak ayarladık.
}

void loop() {
potDeger = analogRead(potPin); // Potansiyometre değerimizi okuduk.
potDeger = map(potDeger, 0, 1023, 0, 255); // Analog değeri PWM aralığına 0-255 arası bir değere çevirdik.
analogWrite(led, potDeger); // led parlaklık değerini PWM pinine yazdırdık.
delay(10);  // 10 ms gecikme ekledik.
}

Ahmet Kemal YILDIZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği mezunu bir Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretmeniyim. Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi ile ilgili ders etkinlikleri, kaynak materyaller, örnek etkinlikler ve ilgi duyduğum birçok konu hakkında vakit buldukça buradan blogluyorum. :)

    #5 Breadboard Kullanımı ve LED Yakma

    önceki yazı

    #7 Arduino İle Servo Motor Kontrolü

    Sonraki Yazı

    Bu Yazılar da İlgini Çekebilir!

    Yorumlar

    Yorum yap

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Daha Arduino